Prawo upadłościowe przewiduje w art. 49122 szczególne rozwiązanie umożliwiające uniknięcie ostatecznego celu jakiemu służy postępowanie upadłościowe (p.u) tj. likwidacji całego majątku dłużnika konsumenta i przeprowadzenie ostatecznych negocjacji z wierzycielami. Jest ostatnią chwilą na restrukturyzację zobowiązań, w toku tego postępowania.

Instytucja ta funkcjonowała na gruncie p.u. już przed 24 marca 2020 r., jednakże była instytucją praktycznie martwą. Wobec istotnych zmian wprowadzonych nowelizacją z 30 sierpnia 2019 r. i znacznego wydłużenia samego momentu oddłużenia tj. umorzenia zobowiązań konsumenta, wydaje się, że powinna obecnie zyskać na większej popularności.

Otóż układ w upadłości polega – w największym uproszczeniu – podobnie jak w przypadku przedsiębiorców – na złożeniu wierzycielom propozycji zawarcia porozumienia (układu) co do warunków spłaty zobowiązań, ale już po ogłoszeniu upadłości dłużnika.

Procedura ta staje się atrakcyjna dla tych upadłych, którzy pomimo ogłoszenia upadłości – zmierzającej w swej istocie do likwidacji majątku przez jego wyprzedaż, chcą tej likwidacji uniknąć, a jednocześnie majątek ten ma wartość, która pozwoli by wierzyciele w ramach realizacji układu (porozumienia) zostali zaspokojeni w większym stopniu aniżeli po likwidacji.

Dla zobrazowania atrakcyjności porozumienia posłużmy się przykładem, gdy dłużnik posiada majątek wart 100.000 zł w postaci nieruchomości – mieszkania. Wierzyciel w toku postępowania upadłościowego o typowym przebiegu ok. 2-3 lat (gdy odsetki za opóźnienie nie są naliczanej), po jego przeprowadzeniu najprawdopodobniej otrzymałby, zakładając prawidłowość wyceny – ok 30% wartości tej nieruchomości. Pamiętać bowiem należy, że syndyk może sprzedać – za zgodą Sądu – nieruchomość po każdej cenie, a chcąc ją sprzedać szybko musi na rynku zaproponować odpowiednio niską cenę. Cena sprzedaży może w upadłości być niższa niż limit obowiązujący komornika w toku egzekucji komorniczej ( limit 2/3). Do tego, z ceny sprzedaży może zostać wydzielona upadłemu kwota odpowiadająca przeciętnemu czynszowi najmu lokalu mieszkalnego w tej samej lub sąsiedniej okolicy za okres do 24 miesięcy (!!!) z przeznaczeniem na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych upadłego i członków jego rodziny ( art.49113p.u). Dalej suma uzyskana ze sprzedaży zostanie pomniejszona o koszty postępowania upadłościowego takie jak: koszty wyceny biegłego rzeczoznawcy, koszty ogłoszeń, organizacji licytacji wynagrodzenia biegłego, koszt wynagrodzenie syndyka.
Po dokładnym przeanalizowaniu tych kosztów okazać się może, że opłacalne będzie jednak porozumieć się z dłużnikiem (upadłość przecież już jest ogłoszona, a likwidacja nieuchronna) i być może otrzymać w sumie większą kwotę. Dłużnik z kolei, jeśli takie porozumienie zawrze, może zachować mieszkanie, w którym zamieszkuje.

Pamiętać trzeba, że do zawarcia takiego układu, w toku już prowadzonego postępowania upadłościowego, dojść może wyjątkowo, tylko na wniosek dłużnika i pod warunkiem, że nie doszło do likwidacji majątku.

Układ może polegać na rozłożeniu zaległości na raty, przewalutowaniu rat kredytu, częściowym umorzeniu zaległości odsetkowej czy też częściowym umorzeniu należności głównej.

Samo poddanie propozycji układowej pod głosowanie wierzycieli, następuje po wstępnej ocenie możliwości wykonania porozumienia przez Sędziego – Komisarza, pod nadzorem którego prowadzone jest postępowanie upadłościowe dłużnika.

Jeżeli Sędzia komisarz oceni, że z uwagi na skład majątku masy i możliwości zarobkowe dłużnika, układ jest wykonalny podda go głosowaniu na Zgromadzeniu Wierzycieli.

Jeżeli ci w większości 2/3 zagłosują za porozumieniem, układ zostanie zawarty a pozostali wierzyciele będą musieli taki stan rzeczy znosić.

Finalnym skutkiem zawarcia układu i następnie jego wykonania jest:
– wstrzymanie likwidacji majątku dłużnika (masy upadłości);
– pomija się ustalanie planu spłaty (układ jest właśnie takim swoistym planem wpłaty);
– umorzenie zobowiązań następuje z chwilą uprawomocnienia się postanowienia o wykonaniu układu.

Możliwość zawarcia układu w toku postępowania upadłościowego uznać należy za przykład bardzo atrakcyjnego rozwiązania pozwalającego na restrukturyzację zobowiązań dłużnika i elastycznego korzystania z procedury oddłużeniowej przez dłużników konsumentów.

Prawnicy Kancelarii Wilijewicz i Partnerzy, jako doświadczeni adwokaci, radcy prawni, mediatorzy i doradcy restrukturyzacyjni, zapewniają profesjonalną reprezentację w toku postępowania upadłościowego z udziałem konsumentów i zawsze proponują najlepsze dla nich rozwiązania prawne.